De economische crisis zorgt er mede voor dat veel bouwprojecten worden uitgesteld. Stukken grond die wachten op hun volgende bestemming liggen nu vaak tijdelijk braak. Deze door onkruid overwoekerde stukken land, doen vooral dienst als speelterrein voor kinderen. Het project Tijdelijk Anders Bestemmen maakt het makkelijker om tijdelijk een andere bestemming voor een stuk grond te kiezen. Rosalie Franssen van Deltares, een van de initiatiefnemers van dit project, legt uit dat overheden anders tegen ruimtelijke ordening moeten aankijken.
Tijdelijkheid is in het geval van de ruimtelijke ordening een ruim begrip. De meeste tijdelijke bestemmingsprojecten hebben nu een looptijd van vijf jaar, maar Franssen kan zich goed voorstellen dat die periode ook ook langer kan duren. “Het Rijk weet bijvoorbeeld nu al dat we tot het jaar 2100 steeds meer ruimte nodig hebben in verband met klimaatverandering: om rivierwater en neerslag op te vangen, bijvoorbeeld. Die gebieden kan je op slot zetten voor ondernemers, of tussentijds op een andere manier bestemmen. En dat betekent een mindshift. Want tot nu toe dachten we altijd dat we bouwden voor de eeuwigheid.”
Juridische uitdaging
Er zijn nog wel wat obstakels te slechten om een terrein langer dan vijf jaar tijdelijk te bestemmen, legt Franssen uit, “vooral op juridisch vlak ligt dat nu lastig” “Tot vijf jaar is het voor overheden makkelijk om tijdelijk een andere bestemming aan een stuk grond te geven. Als je een terrein voor een periode langer dan vijf jaar anders bestemd, moet je toch de complete bestemmingsplanprocedure doorlopen. Dat kan, maar dat maakt het voor overheden niet aantrekkelijk. Een van de doelen voor de komende jaren is om de juridische mogelijkheden om langer te bestemmen gemakkelijker te maken. We brengen dit bijvoorbeeld onder de aandacht van het ministerie zodat ruimere mogelijkheden opgenomen worden in de nieuwe Omgevingswet.”
Amsterdamse haven
Als voorbeeld van een geslaagd traject noemt Franssen het traject in de Amsterdamse Haven. Daar werd grond die tijdelijk niet gebruikt werd, omgetoverd tot natuur. Daarbij werd het een groen stuk grond. “Je ziet dan dat de grond nuttig gebruikt wordt, waar het anders braak had gelegen. Dat is voor zowel de gemeente als de omwonenden zowel economisch als ruimtelijk erg prettig.”
Verrommeling
Dit voorbeeld gebruikt Franssen ook om te benadrukken dat de winst van Tijdelijk Anders Bestemmen niet alleen economisch is, maar ook de verrommeling van het landschap tegengaat. “Tijdelijk bestemmen betekent namelijk dat je minder braakliggende terreinen hebt, en dat je optimaal gebruik maakt van de beschikbare ruimte. Daarbij moet je natuurlijk de lange termijn in de gaten houden. Als overheid moet je kaders blijven stellen waaraan een traject moet voldoen. Als dat lukt, is er zowel ruimtelijk als economisch veel winst te behalen.”
Tijdelijk Anders Bestemmen is twee jaar geleden ontstaan op initiatief van Rijkswaterstaat, Deltares, InnovatieNetwerk en CURNET. Het netwerk rondom tijdelijk bestemmen groeit nog steeds. De komende jaren is het de uitdaging voor publieke partijen om ook de ondernemers en projectontwikkelaars uit te nodigen om tijdelijk ruimte te gebruiken. Hiermee ontstaat een nieuw tijdelijk verdienmodel voor braakliggende gronden.
Reageren op dit onderwerp? Log in of maak een account aan!