Tijdelijk Anders Bestemmen
Onbenutte locaties
een nuttige bestemming geven
Iedereen kent ze wel. De onbenutte locaties, wachtend op hun
uiteindelijke bestemming. In Nederland zijn veel gebieden om uiteenlopende
redenen niet in gebruik.
Tijdelijk Anders Bestemmen (TAB) is een innovatief concept voor flexibel ruimtegebruik. Het biedt veel kansen voor de toekomst van overheden (Rijkswaterstaat, provincies, gemeenten, waterschappen), marktpartijen en particulieren.
De druk op de ruimte is groot en maakt het aantrekkelijk om deze gronden beschikbaar te stellen voor tijdelijk gebruik.
Tijdelijk Anders Bestemmen is geschikt voor gebieden met veranderende functies, hoge dynamiek en klimaatadaptatie. Een gebied kan een tijdelijk nuttige functie krijgen, maar blijft op de langere termijn beschikbaar voor toekomstige -vaak nog onzekere- functies. Tijdelijk Anders Bestemmen introduceert de flexibiliteit die nodig is om in te springen op de actualiteit zonder de toekomst uit het oog te verliezen. Dit is nodig voor de ruimtelijke opgaven waar Nederland voor staat: een veranderende economische werkelijkheid, klimaatverandering, en veranderende demografie (krimp en groeikernen).
Erkenning als
volwaardig instrument
Bij Tijdelijk Anders Bestemmen krijgt een gebied een nuttige
functie maar blijft het op langere termijn beschikbaar voor toekomstige -vaak
nog onzekere- functies. De initiatiefgroep TAB heeft juridische, bestuurlijke
en economische belemmeringen geagendeerd en omgezet in kansen. Ook ondersteunen
ze de ‘early adapters’ met hun brede netwerk en expertise, zowel nationaal als
internationaal. Dit moet uiteindelijke
resulteren in de erkenning en implementatie van Tijdelijk Anders Bestemmen als
volwaardig instrument voor de ruimtelijke ordening van Nederland.
Voorbeelden
Langs de A27 in Almere staan tien tijdelijke
windmolens op grond met een agrarische bestemming. De gronden zijn vanaf 2020
aangewezen voor stedelijke ontwikkeling van Almere, maar voorzien nu 15.000
huishoudens van duurzame energie.
Het Schieblock is een leegstaand kantoorgebouw in Rotterdam. Door samenwerking tussen eigenaar, ontwikkelaar en gemeente is het gebouw 5 jaar in gebruik als bedrijfsverzamelgebouw, stadslaboratorium en openbare ontmoetingsruimte.
Sinds 2007 pakt de gemeente Arnhem braakliggende terreinen aan. In afwachting van een uiteindelijke bestemming worden de terreinen tijdelijk ingericht als Reizende Tuin. Zodra een braakliggend terrein bebouwd wordt, verhuist de tuin naar de volgende locatie.
Wat is er al gebeurd
Afgelopen twee jaar
heeft de alliantie tussen Rijkswaterstaat, Deltares, InnovatieNetwerk, CURNET gewerkt
om TAB in de praktijk te brengen. Diverse kennis, expertise en netwerken zijn
bij elkaar gebracht, om dit ruimtelijke concept mogelijk te maken in Nederland.
Een greep uit het assortiment van producten dat is ontwikkeld:
- Via de website zijn initiatieven voor Tijdelijk Anders Bestemmen in de ‘etalage’ gezet. Een voorbeeldenboek en een waaier inspireren ook om de transitie naar tijdelijk ruimtegebruik waar te maken.
- In pilots werken partijen samen met experts uit het TAB netwerk. De lessen en inzichten worden in artikelen en handreikingen op de website gedeeld.
- Een juridische handreiking geeft handvaten om TAB in de praktijk ook toe te kunnen passen en de bestemmingsplanprocedure soepel te doorlopen.
- Het tijdelijk economische verdienmodel is in beeld gebracht, met als voorbeelden stadslandbouw en natte bedrijventerreinen.
Wat gaan we nog doen
Vanaf 2012 werken de organisaties en spelers in het netwerk aan verdere opschaling en toepassing in Nederland. Nu is de tijd aangebroken om het concept verder uit te dragen, partijen te verbinden en TAB te gaan toepassen in praktijkcases. Het bestaande netwerk breiden we daarvoor verder uit met marktpartijen en projectontwikkelaars.
Hiertoe wordt het verdienmodel uitgewerkt voor het tijdelijk benutten van Rijksvastgoed. En we gaan investeren in internationale kennisuitwisseling in het EU project SEEDS, waar we de samenwerking aangaan met Regiovisie Groningen-Assen, UK, Denemarken, Zweden en Duitsland.
Nu de omgevingswet in ontwikkeling is, waarin tijdelijk gebruik meer dan 5 jaar wordt toegestaan, zal het toepassen van het concept in de toekomst alleen maar eenvoudiger worden.
Ketenpartners
TAB is een initiatief van Rijkswaterstaat,
Deltares, InnovatieNetwerk , CURNET en Dura Vermeer.
Contactgegevens
I&M: Ireen Roling, Ireen.roling@rws.nl en Nadinja Hettinga, nadinja.hettinga@rws.nl
Deltares: Rosalie Franssen, Rosalie.franssen@deltares.nl
Lees meer over deze doorbraak op www.tijdelijkandersbestemmen.nl