In Nederland ligt op dit moment 35.000 hectare grond - dat zijn 70.000 voetbalvelden - werkeloos te wachten op een eindbestemming. Dat kan woningbouw zijn, infrastructuur of wat dan ook. Volgens Ireen Röling van Rijkswaterstaat kan dat anders. Beter ook. Maar dan moeten we anders gaan denken, aan Tijdelijk Anders Bestemmen (TAB).
Het TAB-concept is een manier om bestuurders, beleidsmakers en ontwerpers te helpen ons land efficiënt en duurzaam in te richten. Een gebied krijgt dan voor een bepaalde tijd een nuttige functie, maar blijft op de lange termijn wel beschikbaar voor de eindbestemming. Het concept wordt gedragen door een joint venture van WINN (het waterinnovatieprogramma van Rijkswaterstaat en Deltares), het InnovatieNetwerk en CURNET. Ook zijn - en daar is men heel blij mee -de bedrijven Ferendi, D.EFACT.O en DuraVermeer aangeschoven. Dit wijst al vooruit naar de ambitie: die moet een publiek-private samenwerking zijn voor duurzaam innoveren. Nog even dit: nieuwe partners zijn welkom!
Een prachtig voorbeeld van TAB is het tijdelijke stedelijke ensemble - demontabel en recyclebaar - dat voor vijf jaar het braakliggende CiBoGa-terrein in Groningen zal opvullen, in afwachting van de eindbestemming. Dat is dus altijd beter dan braak liggen. Ireen Röling: "Het gaat bij TAB om een andere manier van gebruik van ruimte. Op dit moment verlopen de processen in de ruimtelijke ordening en de infrastructuur in Nederland heel traag. Je krijgt dan allerlei inactieve gebieden. Dit is een manier om die plekken populair te maken. We moeten daarbij ook de mensen psychologisch voorbereiden zodat ze leren het gewoon te vinden dat iets tijdelijk is. TAB is ook een manier om met de onzekerheden van de klimaatverandering om te gaan. Je kunt in het drukke Nederland niet een gebied decennialang op slot zetten vanwege een mogelijke extreme zeespiegelstijging over 50 jaar. Maar als je niet weet welke kant het opgaat, dan moet je het misschien een tijdelijke bestemming geven en over dertig jaar opnieuw besluiten." Geen gek idee als je bedenkt dat je tegen die tijd meer weet dan nu.
Tot 2012 wil het TAB-samenwerkingsverband verschillende pilots uitvoeren, ook om te zien welke beren daarbij allemaal op de weg komen liggen. Neem bijvoorbeeld de Haven van Amsterdam. Die is prima geschikt voor tijdelijke natuur. Maar loop je dan niet weer het risico dat zich daar een zeldzame diersoort vestigt? Röling: "Net als wij zijn de beleidsmensen in Den Haag heel benieuwd hoe je zoiets in de praktijk moet aanpakken. Het InnovatieNetwerk heeft zich echter speciaal beziggehouden met die tijdelijke natuur en daar ook een juridisch antwoord op gevonden." Bij TAB is tijdelijk echt tijdelijk, al duurt dat misschien dertig jaar. Maak het mee op de Innovatie-estafette 2009.
