In de Nederlandse waterhuishoudingen is van alles aan de hand. Altijd al geweest trouwens. Mede als gevolg van de klimaatverandering staat ons in de Zuidwestelijke Delta van alles te wachten. Zoals meer verzilting. Dat kan op termijn een probleem worden. Een consortium van kennisinstituten zocht het uit.
Door de Deltawerken is er in Zuidwest-Nederland meer zoet water bijgekomen, al heeft dat niet overal leuke gevolgen. In het Krammer-Volkerak-Zoommeer zitten bijvoorbeeld meer blauwalgen dan we willen. Maar blijft dat zo? Nee, dat blijft niet zo. Door de verwachte zeespiegelstijging en de verminderde rivierafvoer zal de bodem verder verzilten en komt er via de Nieuwe Waterweg meer zout binnen. De overheid heeft daar - hoe kan het ook anders - een stuurgroep opgezet. Deze Stuurgroep Zuidwestelijke Delta heeft een advies uitgebracht dat kan worden samengevat met: "Hoe komen we aan meer zoet water?" Op initiatief van het onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat en programmabureau Zuidwestelijke Delta deden de grote kennisinstituten Alterra, Deltares, TNO, KWR en Acacia Water nader onderzoek. Arjen de Vries is hydroloog bij Acacia Water, een grondwaterspecialist: "Interne verzilting is een natuurlijk proces. Dat kun je weg krijgen door de zaak door te spoelen met de inlaat van zoet water. Maar dat kan oplopen tot 95 procent van de huidige inlaat in het gebied. De hoeveelheid water die hier wordt gebruikt voor de beregening van de gewassen is maar een paar procent. Wat gebeurt er als straks de aanvoer van zoet water minder wordt? Kun je dit systeem dan laten voortbestaan?" Er zijn in totaal acht deelgebieden in de Zuidwestelijke Delta in scenario's verkend. Er is gekeken naar de hydrologische en meteorologische condities van een droge zomer (zoals in 2003), naar een zout Krammer-Volkerak-Zoommeer in 2015 met de Haringvlietsluizen op een kier en naar de gevolgen van de klimaatverandering in 2050 op basis van het zwartste KNMI-scenario. Dan blijkt dat het lang niet overal even erg zal zijn, maar toch... De Vries: "Het Krammer-Volkerak-Zoommeer is een belangrijke leverancier van zoet water, maar dat wordt zout, terwijl de vraag naar zoet water toeneemt. Er wordt ook geteeld met gewassen die heel veel water vragen, zoals bollen. Het doorspoelen is in elk geval niet vol te houden, dus misschien moeten we naar brakke landbouw toe. We kunnen op termijn niet een heel slotensysteem zoet willen houden voor die enkele zoutgevoelige teelten. Dat zou misschien ook weer op te lossen zijn door het huidige aanvoersysteem los te koppelen en op een ander aanvoersysteem over te gaan, bijvoorbeeld kraanwater of gezuiverd afvalwater." Voor ieder probleem is er wel een oplossing. Maar levert iedere oplossing niet ook nieuwe problemen op? Wie dat wil weten mag met Arjen de Vries in debat. Op de Innovatie-estafette 2009!
